بعد از رینوپلاستی ، ساختار جدید و حساس بینی به یک استحکام نیاز دارد تا بافت های استخوانی و غضروفی بینی بتوانند در درست ترین حالت به بهبودی برسند. اینجاست که جراح بعد از جراحی بینی ، از اسپلینت استفاده می کند. اسپلینت بینی با ایجاد یک فشار کنترل شده و نگه داشتن بافت های بینی در جای خود ، به بهبود و شکل گیری بهتر بینی کمک می کند.
اسپلینت بینی چیست؟
اسپلینت بینی (Nasal Splint) یک ابزار پزشکی است که به منظور حفاظت از ساختار جدید بینی بعد از عمل و جلوگیری از آسیب دیدگی آن تهیه شده و مورد استفاده قرار می گیرد. جنس اسپلینت هایی که بعد از جراحی بینی استفاده می شوند معمولا پلاستیک مختص ابزارهای پزشکی ، سیلیکون یا آلومینیوم فشره هستند تا بتوانند به خوبی ساختار بینی را در حالت درست ، ثابت نگه دارند و غضروف و استخوان های بینی در فرم درست بهبود پیدا کنند.
مزایا و کاربرد اسپلینت بعد از عمل بینی
- محکم سازی ساختار و محافظت : بلافاصله بعد از عمل بینی ، استخوان و غضروف های بینی به شدت آسیب پذیر و شکننده هستند. بنابراین یکی از کاربردهای اسپلینت ، محافظت از ساختار جدید دماغ است. علاوه بر محافظت ، اسپلینت بینی به حفظ فرم جدید و تناسب و قرینه سازی آن کمک می کند. ورم بعد از عمل می تواند فشار نامساوی را روی بینی اعمال کند و گاهی اوقات منجر به تغییرات و جابه جایی های ناخواسته در بافت های بینی شود.
- کنترل ورم و کبودی : یکی دیگر از مزایای استفاده از اسپلینت بینی این است که از افزایش ورم و کبودی جلوگیری می کند. هر چند میزانی ورم و کبودی بعد از عمل ، طبیعی است ؛ اما اسپلینت با اعمال فشار ملایم ، از بیشتر شدن آن جلوگیری کرده و روند بهبودی را تسریع می کند.
انواع اسپلینت بینی
اسپلینت های مورد استفاده بعد از جراحی بینی ، در دو نوع خارجی و داخلی هستند. یعنی جراح یا از اسپلینت داخلی یا خارجی برای بیمار استفاده می کند. البته هر کدام از انواع گفته شده ، مزایا و معایب خاص خود را دارد.
اسپلینت خارجی بینی چیست و چه مزایا و کاربردی دارد؟
اسپلینت های خارجی همانطور که از اسم آن ها مشخص است ، بر روی ساختار بینی قرار می گیرند. اسپلینت های خارجی معمولا از جنس آلومینیوم یا پلاستیک فشرده هستند. این نوع اسپلینت از جا به جایی غضروف و استخوان های دماغ جلوگیری کرده و یک نوع سد دفاعی و محافظتی در برابر آسیب های احتمالی محیطی است. ممکن است فشار وارده ناشی از اسپلینت بینی خارجی باعث حس ناراحتی شود اما تاثیر آن در شکل گیری بینی و کانتورینگ آن بسیار زیاد است.
کاربرد و مزایای استفاده از اسپلینت های داخلی چیست؟
برخلاف اسپلینت های خارجی ، نوع داخلی ، درون حفره دماغ جایگذاری می شود. هدف از جایگذاری اسپلینت داخلی بینی ، حفظ عملکرد راه تنفسی و جلوگیری از فروپاشی ساختار جدید است. معمولا اسپلینت های داخلی از سیلیکون نرم ساخته شده است که همین امر به حمایت و ساپورت سپتوم بعد از پروسه هایی مثل عمل انحراف یا درمانی بینی کمک می کند.
علت خارش زیر اسپلینت بینی چیست؟
احساس خارش زیر اسپلینت بینی یکی از شکایات شایع در روز های پس از عمل است و معمولاً باعث نگرانی و بی قراری بیمار می شود. در بیشتر موارد ، این خارش نه نشانه مشکل جدی است و نه دلیلی برای نگرانی ؛ بلکه واکنش طبیعی پوست و بافت های سطحی به شروع فرآیند ترمیم محسوب می شود. زمانی که بدن شروع به بازسازی سلولی می کند ، پیام های عصبی مرتبط با بهبود زخم فعال می شوند و همین تحریکات عصبی احساس خارش ایجاد می کند.
عامل دیگر ، خشکی پوست زیر اسپلینت است. از آن جا که اسپلینت اجازه تهویه کافی به پوست نمی دهد ، رطوبت طبیعی کاهش می یابد و سطح پوست خشک تر از حالت معمول می شود. این خشکی می تواند احساس کشیدگی ، سوزن سوزن شدن و در نهایت خارش ایجاد کند. گاهی نیز برخورد لبه های داخلی اسپلینت با پوست یا جا به جایی های بسیار خفیف آن هنگام حرف زدن یا خندیدن ، موجب تحریک مکانیکی و تشدید این احساس می شود.
با تجمع ترشحات ملایم پوستی و چربی طبیعی نیز احتمال ایجاد خارش افزایش پیدا می کند. این ترشحات به دلیل عدم شست و شوی روز های ابتدایی عمل در زیر اسپلینت بینی باقی می مانند و ممکن است پوست را حساس تر کنند. همچنین افرادی که پوست حساس یا آلرژیک دارند ، بیشتر مستعد تجربه خارش هستند ؛ زیرا پوست آنان به کوچک ترین تغییرات محیطی یا فشار سطحی واکنش نشان می دهد.
توجه : اگر خارش زیر اسپلینت بینی شدید و دردناک است حتما به پزشکتان مراجعه کنید
نحوه گذاشتن اسپلینت بینی
نحوه گذاشتن اسپلینت ، چه داخلی و چه خارجی ، بسیار مهم است. برای تاثیر گذاری کامل ، نیاز است تا اسپلینت در محل مورد نظر به درستی قرار بگیرد. یعنی به صورت کج قرار نگیرد و و فشار وارد شده بیش یا کمتر از حد نباشد.
نحوه گذاشتن اسپلینت خارجی بینی
- قبل از قرار دادن اسپلینت خارجی ، بینی باید به طور کامل تمیز و خشک باشد. هر گونه خون باقی مانده ، اثرات جراحی یا پماد باید به طور کامل از سطح بینی پاک شوند تا اسپلینت به طور کامل بر روی پوست چسبیده شود.
- بعد از پاک کردن سطح بینی ، برای اینکه اسپلینت به طور مستقیم روی پوست نچسبد ، یک گاز استریل یا چسب روی دماغ زده می شود.
- عموما اسپلینت های خارجی از متریال شکل پذیر ساخته شده اند. برای جایگذاری ، ابتدا اسپلینت بینی فرم دهی شده تا مطابق با فرم دماغ درآمده و به طور دقیق و کامل بر روی ان قرار بگیرد.
- بعد از جایگذاری دقیق ، معمولا با استفاده از چسب ، اسپلینت در محل ثابت می شود. به این ترتیب در طول ریکاوری تکان نخورده و ساختار دماغ هم ثابت باقی می ماند.
نحوه گذاشتن اسپلینت داخلی بینی
- ضدعفونی کردن داخل بینی : از ان جایی که اسپلینت های داخلی مستقیما داخل حفره دماغ قرار می گیرند ، بایستی محیط داخلی بینی کاملا ضدعفونی و استریل شده باشد.
- چرب کردن اسپلینت : برای تسهیل ورود اسپلینت به داخل دماغ ، یک لایه نازکی از کرم لوبریکانت پزشکی یا پماد آنتی بیوتیک بر روی اسپلینت اعمال می شود.
- وارد کردن اسپلینت بینی : اسپلینت آرام و با احتیاط کامل ، داخل بینی وارد می شود. اسپلینت های داخلی باید به طور یکسان و قرینه در هر دو سمت دماغ قرار بگیرند تا برای هر دو طرف تاثیر مساوی و مشابهی داشته باشد.
- ثابت نگهداشتن با بخیه (در صورت نیاز) : در صورت صلاحدید بهترین جراح بینی تهران ، اسپلینت های داخلی با استفاده از بخیه های کوچک در محل ثابت نگه داشته می شوند.
اسپلینت بینی کی برداشته میشود؟
در اکثر موارد ، اسپلینت خارجی بینی ، پس از 7 الی 10 روز از عمل از روی بینی برداشته می شوند. عموما بعد از این مدت ساختار جدید بینی به استحکام کافی رسیده است. اسپلینت های داخلی ها هم عموما در بازه یک الی دو هفته پس از عمل ، برداشته می شوند. البته فاکتورهایی مثل میزان پیچیدگی جراحی ، نحوه روند بهبودی و ترجیح پزشک ، در طولانی تر شدن زمان برداشتن اسپلینت بینی تاثیر گذار هستند. گاهی اوقات ممکن است بیمار نیاز باشد تا 2 هفته بعد از عمل همچنان اسپلینت را داخل یا خارج از دماغ خود نگهداری کنند.
آیا بعد از برداشتن اسپلینت ، بینی ورم می کند؟
پس از برداشتن اسپلینت بینی بسیاری از افراد تصور می کنند که شکل نهایی بینی باید فوراً قابل مشاهده باشد ، اما واقعیت این است که این مرحله تنها آغاز فرآیند نمایان شدن فرم واقعی بینی است. زمانی که اسپلینت برداشته می شود ، پوست و بافت های زیرین هنوز در حال ترمیم هستند و به همین دلیل ورم ، رفتاری کاملاً طبیعی و قابل انتظار محسوب می شود. این تورم ممکن است در ساعات اولیه بعد از برداشتن اسپلینت بینی بیشتر حس شود ؛ زیرا ساختاری که تا چند روز ثابت نگه داشته شده بود ، حالا آزاد شده و بدن واکنش خود را به صورت تجمع مایعات نشان می دهد.
خود بیمار می تواند اسپلینت بینی را بردارد؟
برداشتن اسپلینت بینی پس از جراحی ، مرحله ای حساس و سرنوشت ساز در روند بهبودی بیمار است که نمی توان آن را نادیده گرفت. بسیاری از بیماران تصور می کنند که این کار ساده است و می توانند خود اقدام به درآوردن اسپلینت بینی کنند. اما واقعیت این است که این اقدام ، حتی اگر به ظاهر بی ضرر باشد ، می تواند پیامدهای غیرمنتظره و جبران ناپذیری برای فرم و سلامت بینی به همراه داشته باشد.
اسپلینت بینی پس از عمل ، نقش تثبیت کننده دارد. این وسیله کوچک اما حیاتی ، غضروف و استخوان های بینی را در جای خود نگه می دارد و از تغییر شکل یا تورم غیرطبیعی جلوگیری می کند. برداشتن زودهنگام یا نادرست آن ، می تواند باعث خونریزی شدید ، آسیب به مخاط داخلی و حتی اختلال در روند جوش خوردن غضروف شود. بنابراین ، برداشتن اسپلینت بینی باید تحت نظارت پزشک و با رعایت تکنیک های خاص انجام شود تا خطر عفونت و عوارض دیگر به حداقل برسد.
برخی بیماران تصور می کنند که درد یا ناراحتی ناشی از وجود اسپلینت ، دلیل موجهی برای اقدام شخصی است. این نگرش اشتباه است و می تواند نتایج زیبایی جراحی را تحت تاثیر قرار دهد. حتی کوچک ترین حرکت نادرست ، باعث جابجایی بافت های تازه ترمیم شده یا ایجاد زخم های داخلی می شود که ممکن است ترمیم نهایی بینی را مختل کند.
